Este blog se crea para que todos los ciudadanos puedan expresar libremente sus opiniones, y además poder aportar todas estas ideas y compartirlas con el resto de la ciudadanía.
En el Foro Ciudadano irunés difícilmente habíamos intentado superar la desaparición de nuestro anterior Presidente, el inolvidable, Agustín González, cuando nos acaba de dejar, la que fue, hasta ahora, única Presidenta, entre 2007 y 2011, Lucía Garbayo, que falleció el pasado jueves, día 16, al recibir la eutanasia que había solicitado, después de dos años de inhumano sufrimiento.
Persona muy comprometida con el devenir de la ciudad y sus gentes. Siempre activa y preocupada por resolver los problemas que, con frecuencia ella misma, descubría y planteaba.
En el merecido homenaje que recibió no hace tanto tiempo, explicó que siendo joven se planteó, en el barrio donde vivía, un problema debido al deficiente alumbrado. Ella fue a visitar al Alcalde de entonces y, al conseguir solucionar el problema, descubrió con emoción que se podía conseguir resolverlos cuando se afrontan con seriedad, valentía y entusiasmo.
Lamentamos, en el Foro, que no haya alcanzado a ver inaugurada la Residencia para Mayores que se construye en Arbes. Nadie ha peleado tanto como ella por lograr su puesta en marcha. Cuando se inaugure, nada nos haría más felices, en el Foro, que el que llevara su nombre.
Descansa en la Paz que bien has merecido, querida y admirada, Lucía. Ya te dedicó un poema el anterior Presidente a ti. Cuando acababas tu fecunda presidencia. Lo leyó en tu despedida. Se titulaba
1963 eta 1964 urteen artean, Alejandro de la Sota arkitektoak Irungo Emigrazio Eraikina eraiki zuen, eta urteetan zehar, udal ekipamenduen erreferente bilakatu da hirian. Irunvik birgaitze-lanak amaitu ditu, eta eraikinaren berezitasuna eta izaera mantentzea lortu dute. Gaur, hilak 20, birgaitutako Emigrazio Eraikinaren inaugurazio ekitaldia egingo dute, eta Alejandro de la Sota, arkitektoaren lana eta Irungo Emigrazio Eraikinaren historia erakusketa antolatuko dute. Bihartik, hilak 21, maiatzaren 3ra bitartean bisitatzeko aukera izango dute.
Eraikina Irungo hiri-ondarearen pieza nabarmena da, nahiz eta 90ko hamarkadan itxi behar izan zuten. Birgaitzeko esku hartze sakon baten ondoren, gaur irekiko dute San Migel auzoko beharrei erantzuteko ekipamendu publiko gisa. Erakina inauguratzen duen lehen jarduera izango da, eta XX. mendeko Espainiako arkitekturaren erreferentetako bat izan da. Arkitekturari dagokionez, hain berezia den eraikinaren bilakaera historikoa errepasatuko du udalak eta Alejandro de la Sota Fundazioak antolatutako erakusketak.
Espazio berriak hainbat zerbitzu sozial eta komunitario izango ditu. Eraikinak adinekoentzako lokala, haurtxokoa, liburutegia eta auzo-elkartearen egoitza izango du, auzoko bizitzarako topagunea sendotzeko. “Irunek bere egunerokotasunean eraikin historiko berri bat gehitzen du, ondareak hirian duen papera eta komunitate gisa gure eraikin enblematikoei eman nahi diegun balioa azpimarratu nahi duen inbertsio baten emaitza da”, adierazi du Cristina Laborda alkateak.
Xabier Arruabarrena arkitekto irundarra izango da erakusketaren komisarioa. Astelehenetik larunbatera irekiko dute, 11:00etatik 14:00etara eta 17:00etatik 20:00etara. Bihartik maiatzaren 3ra bitarte, zortzi bisita gidatu egingo dituzte asteburuetan, 11:00etan eta 12:00etan. Bisita gidatuetan parte hartzeko interesdunek izena eman beharko dute udal webgunean.
Historiaz betetako 2.268 metro karratu
50eko hamarkadaren amaieratik aurrera, atzerrira joaten ziren langileak hartzeko, orientatzeko eta prestatzeko baliabide gisa sortu zen. Irun Europarako igarotze-gune estrategikoa bihurtu zen, migrazio-fluxu handia zuen. Guztira 2.268 metro karratu ditu, eta 250 pertsona artatzeko eta 800 pertsonari otordu zerbitzua eskaintzeko gaitasuna zuen. Lehenengo urtean, adibidez, 26.000 pertsona baino gehiagok instalazioak erabili zituzten.
50eko hamarkadatik aurrera, lan-emigrazioak behera egin zuen Europan, krisi ekonomikoak eta kontratazio-politiken aldaketen ondorioz. Jatorrizko funtzioa pisua galdu zuen eta aldaketa horien ondorioz, 90 hamarkadan, eraikina itxi zuten.
Proiektuaren lehen fase honetan egindako inbertsioak eraikinaren zati baten barrualdea birgaitzea barne hartzen du. Aurretik aipatutako erabilera sozialetarako hainbat gela egokitu dituzte, baita kanpoko patio irekian bihurtu den eraikinaren urbanizazio osagarria ere, 3,1 milioi euroko inbertsioarekin. Eraikinaren sarbidea bi tokitatik egin beharko dute: Basurko eta Anaka kaleen arteko izkinatik eta Bartolome de Urdinso kaletik.
Ficoba jende ugari biltzeko topagunea den arren, txakurrek ere badute tokia. Asteburu honetan, 44. Nazioarteko Txakur Erakusketa antiolatuko dute Ficoban, eta larunbatean eta igandean, hilak 25 eta 26, 192 arrazatako 1.400 txakur bilduko dira. Gainera, 51. eta 52. Erakusketa Nazionalak izango dira, eta erreferentziazko ekitaldi gisa sendotzen ari da azken urteotan. Aurtengoa bi egunetakoa izango da, eta publikoak maila handiko lehiaketak zuzenean ikusteko aukera izango du.
Bi egunotan hainbat jarduera egingo dituzte txakurren obedientzia, erreskatea eta babes lana zenbatekoa den erakutsiko dute, besteak beste. Parte hartuko duten txakurren erdia Frantziatik etorriko dira. Epaileen artean ere, nazioarteko epaileak izango dira; hala nola, Erresuma Batuatik, Finlandiatik eta Frantziatik etorritakoak. Horrek erakusketak nazioartean duen izaera are gehiago indartuko duela ziurtatu dute antolatzaileek.
Bi egunetan, 09:30ean irekiko dute eta lehiaketari hasiera emango diote. 11:30etik 13:30era erakustaldia egingo dute, eta hura amaitzean gazte aurkezleen lehiaketa egingo dute. 16:00etan, berriz, talde finalak eta final handiak egingo dituzte. Hauek izango dira banatuko dituzten sariak: Erregearen Maiestatearen Saria, Birdbook eskaparelak eta kategoria bakoitzeko kopa, domina eta garaikurrak. Sari hauek erakusketarien lanaren, bikaintasunaren eta dedikazioaren sinbolo dira.
Erakusketa txarkurzaleen eta familien topagune izango da. Jardunaldian zehar, bisitariek atseden hartu eta taberna zerbitzua gozatzeko aukera izango dute. Maskotentzako osagarri eta produktu eskaintza zabala egongo da ere. Sarrera 5 euroan salduko dituzte, 10 urtetik beheroek, berriz, 3 euro ordaindu beharko dute. Gogorarazi dute Gipuzkoako Foru Aldundiaren araudiaren arabera ezin dela parte hartzen ez duten txakurrik sartu, ezta erakusketan txakurrik saldu ere.
Gaur inauguratuko dute eraberritutako Emigrazio Eraikina. Elkarrekin Irunek eraikina birgaitzeko obren atzerapena salatu du, “onartezinak dira”. Inaugurazio ekitaldia ospatzeko Alejandro de la Sota arkitektoari eta erakinari buruzko erakusketa bat antolatuko dute, bihartik, hilak 21, maiatzaren 3ra bitarte. Ekitaldi honek kontraesanak eragin ditu alderdikideen artean. “Udal gobernuak inaugurazio sinbolikoak ospatzen dituen bitartean, San Miguel eta Anaka eraldatzera datorren egiturazko proiektuak hamarkadetako atzerapena pilatzen du”.
Atzerapenak udal gobernuaren lidergo faltaren erakusleiho bilakatu direla kritikatu dute, adibiderik argienetako bat izan da. “Ezin da erakusleiho-politika kudeaketa eraginkorrarekin nahastu”, adierazi dute prentsa oharrean. “Ikusten ari gara nola inauguratzen edo balioa ematen zaien jasotako ekimenei, bitartean funtsezko proiektuek justifikaziorik gabeko atzerapenak pilatzen dituzten. Titularra exekuzioaren gainetik lehenesten dute”.
Ildo horretan, Elkarrekin Irunek lehentasunen aldaketa argia eta premiazkoa eskatu du. Irun eraldaketa bete-betean murgilduta dago, eta oraindik erronka nagusiak konpondu gabe daudela salatu dute, bereziki etxebizitzaren arloan. “Ekitaldi sinbolikoak antolatzen diren bitartean, babes ofizialeko 900 etxebizitza baino gehiago eraiki behar dira eremu honetan. Hori izan beharko litzateke benetako lehentasuna: etxebizitzarako sarbidea bermatzea eta irundarren bizi-kalitatea hobetzea”, adierazi du David Nuño Elkarrekin Irunek udal bozeramaileak.
Horregatik guztiagatik, udal gobernuari eskatu diote benetan herritarren ongizatean eragina duten proiektuen bizkortzera bideratzeko. “Irunen ekitaldi gutxiago eta ekintza gehiago behar dira. Propaganda gutxiago eta herritarrekin hartutako konpromisoak gehiago betetzea”, eskatu dute.
Beste urte batez bueltan da Zinema haur, gazte eta helduentzat egitasmoa. Aurten, gainera, apirilaren 26an hasi eta abendura bitarte, euskarazko 20 film proiektatuko dituzte Mendibilen. Euskarazko kultur kontsumoa indartzeko egitasmoa, urte osora zabalduko dute. Orain arte, soilik hilabete batzuetan proiektatu dituzte filmak, baina aurten euskarazko kultur kontsumoa indartzeko egitasmoa luzatzea erabaki dutela adierazi du Josu Iguiñizek, Euskara ordezkariak. Sarrera doakoa izango da, gonbidapenen bitartez.
Hainbat generotako filmak proiektatuko dituzte, eta aurkezpenean azpimarratu dute gehienak 2024, 2025 eta 2026 urtean estreinatutako filmak direla. Haur eta gazteentzat ez ezik, helduek eta dibertsitate funtzionala duten pertsonek ere euskarazko filmez gozatzeko aukera izango dute. “Programari jarraipena emateaz gain, aurten, pelikula kopurua handitu eta areto zabalago batean eskainiko dugu, gazte gehiagori filmaz gozatzeko aukera emanez”, adierazi du Iguiñizek. Dibertsitate funtzionala duten pertsonentzako irisgarri egiteko, saio guztietan argi urdin leun bat jarriko dute eta bolumena puntu erdi bat jaitsiko dute.
Haur eta gazteen filmak 16:00etan proiektatuko dituzte; eta helduenak, aldiz, 18.00etan. Sarrera doakoa den arren, gonbidapenak eskuratu beharko dituzte. Proiekzio astean asteleheneko 14:00etatik ostiraleko 14:00ak arte eskuratu ahalko dituzte udal atarian, sarrerarik geratzekotan zinemako txarteldegian hartzeko aukera egongo da filma hasi baino orduerdi lehenago. Pertsona bakoitzak film bakoitzeko gehienez lau sarrera hartu ahalko ditu.
Hona hemen datozen hilabeteotan proiektatuko dituzten filmen egitaraua:
Haur eta gazteentzako filmak (16:00etan) – Apirilak 26: Kayara. Inka gerraria (2025). – Maiatzak 10: Tigre galdua (2025). – Maiatzak 17: Sablehortz kapitaina eta Greleko kondesa (2025). – Ekainak 7: Looney Tunes, Lurrak eztanda egin zuen eguna (2024). – Ekainak 14: Superheroein familia (2022). – Ekainak 21: Baba Yaga eta sorginkerien liburua (2026). – Irailak 20: Izurde Mutikoa (2022). – Irailak 27: Sari Nagusia Ziztu Bizian (2025). – Urriak 4: Chirp, Honey Hillseko ikertzailea (2026). – Urriak 25: Barrakundearen altxorra (2025). – Azaroak 15: Hartz-atzapar kanpamendua (2025). – Azaroak 22: Ochiren legenda (2025). – Abenduak 13: Oilaskoerbia eta Marmokaren sekretua (2026). – Abenduak 27: Supercharlie (2025). – Abenduak 29: Dragoi-jagolea (2024).
Helduentzako filmak (18:00etan) – Maiatzak 24: Gaua (2025). – Irailak 13: Lurdes Iriondo. Ez gera alferrik pasako (2025). – Urriak 18: Azken erromantikoak (2024). – Azaroak 8: Dekoratua (2025). – Abenduak 20: Kantauri (2025).
Betti Gotti elkarteak ekainaren 20an herri bazkaria eta 27an gosari herrikoia antolatzea eskatu du
Herri bazkaria ekainaren 20an antolatzea aldebakarreko erabakia izan dela salatu du elkarteak, eta data adostu gabe egin izanak egun horretan antolatzeko arazoak izan dituzte.
2025eko herri bazkariko irudia.Oier Iriarte Arrondo
2026ko sanmartzialetarako bi hilabete falta diren honetan, herri bazkariak hautsak harrotu ditu Irunen. Betti Gotti elkarteak 2009. urtean lehen herri bazkaria antolatu zuen Uranzu pilotalekuan, eta ordutik izugarrizko hazkundea besterik ez du izan. Egun, 1.800 irundar biltzen dira Ficoban jai giroan antolatzen duten herri bazkarian. Herritarrik gabe ez dago herri bazkaririk, eta betidanik eguna erabakitzeko irizpidea jendeari begirakoa izan da, haien beharrak kontuan hartuta. Ekainaren 23tik uztailaren 2ra bitarte egongo den larunbatean antolatu ohi izan dute. Aurten, ordea, udalak ez du elkartearekin data adostu, eta alde bakarreko erabakia izan dela salatu du elkarteak.
“Martxoaren 9an, DVk ateratako albistea antolakuntzarekin hitz egin gabe egitea errespetu faltatzat hartu dugu. Ez zaigu bidezkoa iruditu udalak data gurekin adostu duela esatea, hau horrela izan ez denean”. Martxoaren 18an, udalarekin lehen hartu-emanak izan zituzten, eta teknikariekin bildu ondoren, elkarteak udalari proposatu dio herri bazkaria ekainaren 20a egitea, “bere kalejira eta guztiarekin”; eta ekainaren 27an, herri gosaria, Gotti Betti lehiaketa, txaranga eta egun osoko programazio luzearekin.
Elkarteak ez du erabakiaren gaineko erantzunik jaso, eta data adostu gabe erabaki izanak arazo larriak eragin dizkio elkarteari. “Aurretik hitzartutako datetan katering langileak, musika teknikariak, txarangak, kontzertuetako taldeak eta bestelako langileak lotuta genituen”, adierazi dute. Hori horrela, Betti Gotti derrigortuta dago ekainaren 20an herri bazkaria antolatzea. “Aurten jaietatik kanpo utzi gaituzte”.
Lehen aipatu bezala, herri bazkaria data horien artean antolatzen dute. Hala ere, bi salbuespen daude ekainaren 29a, San Pedro eguna, eta aurreko eguna, alegia, bezpera. Bi egun horiek Irunen garrantzi handia dute. Hala eta guztiz ere, argi adierazi dute ez dutela gerra batean murgildu nahi. “Kuadrilla egunean murgildu nahi dugu, betiko giro herrikoian eta osasuntsuan. Sasi guztien gainetik eta laino guztien azpitik hegan itxarongo zaituztegu”.
"Fuimos migrantes y eso nos enriqueció": Irun inaugura el renovado Edificio Emigración con un homenaje a su historia fronteriza
El inmueble, rescatado por Irunvi como una pieza clave del patrimonio arquitectónico de Alejandro de la Sota, reabre sus puertas no solo para ofrecer nuevos espacios a mayores y jóvenes, sino también para rendir homenaje a su pasado como punto de salida para miles de familias que cruzaron la frontera en busca de un futuro mejor
Edificio Emigración de Irun. Imagen del archivo de la Fundación Alejandro de la Sota
La ciudad de Irun marca este lunes un hito en la recuperación de su patrimonio con la inauguración oficial del Edificio Emigración. Tras obtener la licencia de primera utilización por parte de Irunvi, el inmueble reabre sus puertas convertido en un equipamiento público que no solo dará respuesta a las necesidades vecinales de San Miguel, sino que nace con la vocación de poner en valor la historia migratoria de la ciudad y la arquitectura de vanguardia de mediados del siglo XX.
El proceso de renovación, que ha contado con una inversión superior a los tres millones de euros, ha permitido rescatar una estructura que se encontraba en estado de degradación. La intervención ha sido especialmente cuidadosa al tratarse de una obra de Alejandro de la Sota, Premio Nacional de Arquitectura y uno de los proyectistas más relevantes de la España contemporánea. Para garantizar la fidelidad al diseño original, el Ayuntamiento ha trabajado de la mano con la Fundación Alejandro de la Sota, logrando que el edificio recupere su estatus como activo patrimonial de primer orden para Irun.
Un equipamiento al servicio del barrio de San Miguel
La reapertura del Edificio Emigración supone un alivio para diversos servicios municipales que habían quedado pequeños ante la creciente demanda ciudadana. A partir de mayo, el inmueble comenzará a albergar de forma progresiva la actividad diaria del barrio. Entre los nuevos inquilinos destaca el Centro de Mayores, el primero que tuvo la ciudad y que ahora contará con un espacio mucho más amplio y funcional.
Asimismo, el Haurtxoko regresará a estas instalaciones tras su estancia provisional en El Rancho, lo que permitirá a su vez que los locales del barrio de El Pinar recuperen sus usos originales. La Asociación de Vecinos de San Miguel también verá mejorada su infraestructura con una sede de mayores dimensiones. Esta primera fase de usos sociales se completará en el futuro con la habilitación de alojamientos dotacionales en la planta superior, un proyecto que el consistorio está ultimando en colaboración con el Gobierno Vasco, mientras que las oficinas de Lanbide mantendrán su ubicación actual en el espacio.
Memoria de una tierra de acogida y tránsito
Más allá de su función administrativa, el edificio se estrena con una exposición que conecta el pasado y el presente de Irun como ciudad fronteriza. La muestra no solo profundiza en la técnica arquitectónica de De la Sota, sino que rescata el papel del centro durante las décadas de los sesenta y setenta. En aquel periodo, el inmueble funcionó como una puerta de salida para los migrantes españoles que se dirigían a Europa, sirviendo de punto de pernoctación y lugar donde culminar los trámites burocráticos necesarios para trabajar en el extranjero.
La alcaldesa de Irun, Cristina Laborda, destaca la importancia de este "rescate emocional", señalando que "la historia de la ciudad está intrínsecamente ligada a las migraciones". La exposición incluirá testimonios directos de personas que trabajaron en el edificio, permitiendo a los visitantes comprender cómo el flujo de personas ha enriquecido culturalmente a la sociedad irunesa a lo largo del tiempo.
Integración urbana y accesibilidad
La transformación del edificio no se limita a sus muros interiores. El proyecto ha incluido una ambiciosa obra de urbanización y peatonalización en la calle Basurko, permitiendo que "el inmueble se abra físicamente al barrio" a través de un nuevo patio integrado. Esta nueva configuración busca romper la barrera que el edificio degradado suponía para la zona, convirtiéndolo en un espacio transitable y accesible que conecta las distintas arterias de San Miguel.
Con esta inauguración, el Ayuntamiento de Irun prosigue con su estrategia de recuperación del patrimonio histórico local, un camino que en los últimos años ha permitido poner en valor desde las Termas Romanas de Oiasso hasta la arquitectura industrial y social más reciente del siglo XX.
Irun este 26 de abril una nueva edición del programa “Zinema haur, gazte eta helduentzat”, que este año da un salto importante: pasa de concentrarse en unos meses a extenderse durante prácticamente todo el año, hasta el 29 de diciembre.
La propuesta suma 20 sesiones gratuitas pensadas para todos los públicos, desde público infantil hasta personas adultas, incluyendo también a personas con diversidad funcional. Las proyecciones tendrán lugar, en su mayoría, los sábados en la sala principal de Ocine Mendibil, con capacidad para más de 200 personas.
El horario se dividirá en dos bloques: a las 16:00 horas para las sesiones infantiles y juveniles, y a las 18:00 horas para el público adulto. En la cartelera habrá títulos recientes —muchos estrenados entre 2024 y 2026— y de géneros variados, desde aventuras y animación hasta misterio, humor o ficción.
Entre las novedades de esta edición destaca la incorporación del llamado “cine tranquilo”, una fórmula que busca facilitar la asistencia de personas con diversidad funcional. Para ello, se adaptarán las condiciones de la sala con una luz azul suave y un volumen ligeramente más bajo de lo habitual.
Las invitaciones se podrán conseguir de forma gratuita a través del Portal Municipal desde el lunes de la semana de cada proyección (a partir de las 14:00 horas) hasta el viernes a la misma hora. Si quedan entradas disponibles, también se podrán recoger en taquilla media hora antes de cada sesión. El límite será de cuatro invitaciones por persona.
El programa incluye 15 películas dirigidas al público infantil y juvenil, repartidas entre abril y diciembre, y otras 5 pensadas para personas adultas, con citas desde mayo. La iniciativa amplía así la presencia del euskera en la oferta cultural de la ciudad y lo hace con una programación continuada y accesible.
